DJ KÜLTÜRÜ · TESTLİ
Fonograftan USB'ye: DJ Ekipmanlarının Hikâyesi

Bugün bir USB bellekle binlerce parça taşıyorsun. Buraya gelmek yaklaşık 150 yıl sürdü. Hızlıca bir tur atalım; sonunda da küçük bir test var.
1877: Ses ilk kez kaydediliyor
Thomas Edison fonografı icat etti. Ses, dönen bir silindirin üzerine kazınıyor ve aynı silindirden geri çalınıyordu. On yıl sonra Emile Berliner gramofonu ve düz plağı geliştirdi. Plak, silindire göre çok daha kolay çoğaltılabiliyordu; müziğin evlere girmesinin yolu böyle açıldı.

1935: "Disc jockey" kelimesi doğuyor
İlk DJ'ler kulüpte değil radyodaydı. Amerikalı köşe yazarı Walter Winchell, 1935'te plak çalan radyo sunucusu Martin Block için "disc jockey" ifadesini kullandı: plağı süren kişi. İsim tuttu ve bugüne kadar geldi.
1960'ların sonu: İki pikap, kesintisiz müzik
O yıllara kadar bir parça biter, sıradaki başlardı. New York'ta Francis Grasso iki pikap kullanarak parçaların vuruşlarını üst üste getirmeye ve müziği hiç kesmeden çalmaya başladı. Bugün "geçiş" dediğimiz şeyin temeli burada atıldı.
1972: Technics SL-1200
Technics'in SL-1200 pikabı, motorun plağı doğrudan çevirdiği sağlam yapısıyla DJ'lerin gözdesi oldu. 1979'da çıkan MK2 modeli, hızı ayarlayan sürgüsüyle onlarca yıl boyunca kulüplerin standart pikabı olarak kaldı.

1973: Bronx'ta bir parti
DJ Kool Herc, aynı plaktan iki tane alıp parçanın sadece ritim bölümünü arka arkaya çalarak uzattı. İnsanların en çok dans ettiği kısım artık bitmiyordu. Bu fikir hip-hop'un doğuşu olarak kabul edilir.
1994: Plak yerine CD
Pioneer, DJ'ler için ilk CD çalarını, CDJ-500'ü çıkardı. Asıl kırılma 2001'de geldi: CDJ-1000, üzerindeki büyük tekerle plağa dokunma hissini CD'ye taşıdı. Plak çantası taşıyan DJ'ler yavaş yavaş CD cüzdanına geçti.
2000'ler: Bilgisayar sahneye çıkıyor
Önce bilgisayardaki müzik dosyalarını özel plaklarla kontrol eden sistemler çıktı. Ardından DJ controller'lar geldi: bilgisayara bağlanan, mikseri ve player'ları tek gövdede toplayan cihazlar. Böylece evde, küçük bir masada DJ'lik öğrenmek mümkün oldu.

2009: USB bellek dönemi
CDJ-2000 ile birlikte DJ'ler parçalarını USB bellekten çalmaya başladı. Kabinde artık CD de yoktu; bütün arşiv cepte taşınıyordu.

2015 ve sonrası: Hepsi bir arada
2015'te çıkan XDJ-RX, mikseri, iki player'ı ve ekranı tek gövdede topladı ve bilgisayar olmadan çalmayı sağladı. All-in-one sistemler bugün orta ölçekli mekânların çoğunda karşına çıkar. Son yıllarda bir yenilik daha geldi: programlar artık bir parçayı vokal, davul ve bas gibi katmanlarına ayırabiliyor.
Değişmeyen şey
150 yılda cihazlar baştan aşağı değişti ama DJ'in işi aynı kaldı: doğru parçayı doğru anda çalmak ve iki parçayı birbirine uydurmak. Ekipmanı mantığıyla öğrenen biri bu yüzden hangi cihazın başına geçerse geçsin yabancılık çekmez.
Mini test: Aklında ne kaldı?
Tam puan. Kabine hazırsın.
Tarihi biliyorsun; sıra ekipmanın başına geçmekte.
Fena değil.
Hikâyenin ana hatları sende. Kaçırdıkların için yukarı bir göz at.
Daha yolun başındasın.
Sorun değil; herkes bir yerden başlıyor. Yazıyı bir kez daha okuyup tekrar dene.
Ekipmanın bugünkü tiplerini DJ nedir, ne yapar? yazısında görebilirsin.
Bilgi Talebi